Nhiều đại gia bán lẻ vẫn chờ

Việt Nam không thuộc top những thị trường ưu tiên của các thương hiệu bán lẻ nước ngoài.

Chỉ còn chưa đầy một năm nữa, thị trường bán lẻ Việt Nam sẽ được mở cửa hoàn toàn theo cam kết khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Liệu sẽ có làn sóng bán lẻ đổ bộ vào Việt Nam sau năm 2015 hay không? Liệu các doanh nghiệp bán lẻ trong nước có đứng trước nguy cơ bị thâu tóm? NCĐT đã trao đổi với ông Mark Burlton, Giám đốc Toàn cầu Bộ phận Cho thuê và tư vấn bán lẻ của Cushman & Wakefield, xung quanh vấn đề này.

Bắt đầu từ ngày 11.1.2015, các nhà bán lẻ nước ngoài sẽ được phép thành lập doanh nghiệp 100% vốn tại Việt Nam. Điều này sẽ tác động như thế nào đến thị trường bán lẻ Việt Nam?

Các thương hiệu bán lẻ nước ngoài đang mong chờ cơ hội này. Một khi có cơ hội trực tiếp kinh doanh tại Việt Nam, họ sẽ có thể đưa ra chính sách giá tốt hơn và nhất quán hơn so với việc thông qua nhà phân phối trong nước. Đối với doanh nghiệp bán lẻ trong nước, sức ép này cũng buộc họ phải xem lại mô hình kinh doanh, phải chủ động hơn, chuyên nghiệp hơn, nâng cao năng lực để sẵn sàng cạnh tranh.

Cushman & Wakefield có nhận được nhiều đơn đặt hàng tìm mặt bằng ở Việt Nam hơn không?

Chúng tôi vừa hoàn tất hợp đồng tìm mặt bằng cho 2 thương hiệu thời trang hạng sang chưa có mặt tại Việt Nam. Chúng tôi cũng là đơn vị tìm mặt bằng đầu tiên cho Starbucks ở Việt Nam. Tuy nhiên, so với thị trường châu Á - Thái Bình Dương, đặc biệt là Trung Quốc, yêu cầu tìm mặt bằng từ Việt Nam là không nhiều. Rất nhiều thương hiệu quốc tế vẫn tập trung vào thị trường Trung Quốc.

Có vẻ như thị trường bán lẻ Việt Nam không có nhiều tiềm năng lắm trong mắt các nhà đầu tư?

Chắc chắn Việt Nam không thuộc top những thị trường ưu tiên của các thương hiệu bán lẻ quốc tế. Do đó, Việt Nam phải đầu tư tiếp thị để thay đổi điều này.

Có thông tin cho rằng Wal-Mart, Carrefour có thể sẽ vào Việt Nam. Ông có nghĩ họ sẽ vào hay không?

Cushman & Wakefield vẫn chưa nhận được thông tin nào về việc này từ Wal-Mart hay Carrefour. Hơn nữa, việc vào một thị trường nào đó được các nhà bán lẻ này thực hiện rất cẩn trọng. Họ có thể đang chờ xem liệu Việt Nam có thực sự mở cửa 100% thị trường bán lẻ vào năm sau hay không rồi mới quyết định.

Ông Đào Xuân Khương - Người nghiên cứu miệt mài về Bán lẻ và Phân phối

Có thể thấy điều này ở thị trường Trung Quốc. Khi vào thị trường này, cách của họ là mua lại một chuỗi siêu thị được phát triển triển bởi doanh nghiệp địa phương. Và Wal-Mart chỉ có thể làm việc đó khi Chính phủ Trung Quốc tham gia WTO vào năm 2003 và mở cửa hoàn toàn thị trường bán lẻ.

Nhưng những thương hiệu như Lotte, Aeon vẫn đang đầu tư mạnh ở Việt Nam. Vậy có gì khác biệt giữa các nhà đầu tư này?

Đây là những nhà đầu tư châu Á. Do đó, họ hiểu văn hóa kinh doanh, tiêu dùng của Việt Nam hơn so với các doanh nghiệp phương Tây. Một vấn đề quan trọng nữa là hậu cần. Vì họ gần việt Nam hơn nên mọi thứ cũng dễ dàng hơn.

Còn các nhà bán lẻ trong lĩnh vực thực phẩm và đồ uống thì sao?

Mục tiêu của họ là những thị trường mới. Do đó, họ sẽ tiếp tục đầu tư mạnh ở Việt Nam. Điều này cũng đã được chứng minh bằng sự có mặt của Starbucks, McDonald’s hay Burger King. Tầng lớp trung lưu ở Việt Nam đang ngày càng tăng và nhu cầu thưởng thức những cái mới cũng tăng. Tôi cho rằng sau thực phẩm và đồ uống, những thương hiệu bán lẻ thiên về thương mại sẽ có mặt ở Việt Nam.

Các nhà bán lẻ nước ngoài sẽ gặp thách thức gì khi vào Việt Nam?

Hầu hết các thương hiệu khi vào Việt Nam thì họ đều đã có mặt ở các nước châu Á khác. Việc đầu tư của họ vào Việt Nam chỉ như một cách để đa dạng hóa thị trường, kênh phân phối chứ không phải là thị trường quyết định. Mặc dù vậy, khi vào thị trường nào, các nhà đầu tư quốc tế cũng đều gặp những thách thức riêng. Tại Việt Nam, việc có được mặt bằng tốt, đặc biệt đối với những thương hiệu kinh doanh theo kiểu chuỗi là một thách thức lớn. Chất lượng của các trung tâm thương mại (mặt bằng bán lẻ) tại Việt Nam cũng không đồng đều, khiến họ khó có sự lựa chọn. Đặc trưng vùng miền, thời tiết cũng là một khó khăn khác.

Còn giá thuê thì như thế nào? Nhiều người nói rằng giá thuê mặt bằng bán lẻ ở Việt Nam là quá cao?

Theo bản báo cáo về thị trường bán lẻ Việt Nam và các nước trên thế giới của Cushman & Wakefield, TP.HCM xếp thứ 33 trong bảng xếp hạng các nước có giá mặt bằng thuê bán lẻ đắt nhất thế giới (20,7 USD/m2), dẫn đầu là Hồng Kông (280 USD/m2). So với các quốc gia trong khu vực và xét trên sự phát triển của thị trường bán lẻ, mức giá này có sự chênh lệch khá lớn.

Nhìn chung, giá thuê chỉ nên chiếm 10% tổng doanh số bán hàng. Tại một số thị trường bán lẻ tốt, con số này có thể lên đến 20%. Tuy nhiên, một khi vượt quá 20% thì sự ổn định trong kinh doanh sẽ không tốt. Khi đó, nhà đầu tư cần phải xem xét lại.

Nhiều thương hiệu quốc tế dù kinh doanh không hiệu quả nhưng vẫn chấp nhận thuê giá cao để chiếm mặt bằng. Có phải đây là chiến lược để loại các thương hiệu bán lẻ trong nước?

Thực ra đó chỉ là xu hướng nhỏ và nó diễn ra ở bất kỳ thị trường nào. Có những khu vực, họ sẵn sàng chấp nhận giá cao để có được mặt bằng nhằm phục vụ cho chiến lược nào đó của mình, phần lớn là để làm thương hiệu.

Có ý kiến cho rằng việc chọn vị trí đắc địa là một cách để nhà bán lẻ đầu tư bất động sản hơn là kinh doanh bán lẻ. Cụ thể là McDonald’s. Ông nghĩ gì về điều này?

Chúng tôi chưa thấy mục đích này ở McDonald’s. Tuy nhiên, với một số mô hình như drive-through (kiểu nhà hàng cho phép khách hàng lái xe vào tận quầy gọi món), họ cần diện tích lớn. Do đó, họ thường có chiến lược mua luôn chỗ bán hàng, biến chúng thành bất động sản của mình.

Cushman & Wakefield đang tiếp thị phần bán lẻ cho dự án của Hoàng Anh Gia Lai ở Myanmar. Ông có thể chia sẻ về kết quả của dự án này?

Dự án này có 55.000 m2 dành cho bán lẻ và hiện tại tỉ lệ thuê bán lẻ đã được hơn 50%.

Có Đầy Một Giấc Mơ Hoa

Từ tháng 8/2006, đã có 500 cửa hàng tiện lợi và 70 trung tâm thương mại mang thương hiệu G7 Mart đi vào hoạt động trên toàn quốc. Theo dự kiến của các nhà sáng lập hệ thống, đến năm 2010, G7 Mart sẽ tiếp quản số cửa hàng lên đến 10.000, 18 kho bán sỉ và 7 trung tâm thương mại.

Ở giai đoạn cuối, các trung tâm thương mại Việt Nam sẽ được xây dựng tại nước ngoài với tên gọi là Viettown để đưa hàng hoá, văn hoá... Việt Nam ra thế giới! Nhưng đến nay hệ thống này đã phát triển ra sao?
G7 Mart được hình thành trên cơ sở tập hợp các cửa hàng tạp hóa nhỏ lẻ bằng cách trang bị, nâng cấp thay đổi phương thức quản lý, cung cách phục vụ để hướng các cửa hàng bán lẻ truyền thống này thành chuỗi cửa hàng kinh doanh tiện lợi theo mô hình phân phối hiện đại.

G7 Mart nỗ lực hợp sức với nhà sản xuất nhằm thống nhất giá bán tại tất cả các cửa hàng G7 Mart trên cả nước và xây dựng các khu trung tâm thương mại Việt Nam tại nước ngoài mang tên "Viettown" để đem sản phẩm Việt Nam ra thị trường thế giới.

Các nhà sáng lập G7 Mart mong muốn cùng lúc đem lại lợi ích cho khách hàng, chủ cửa hàng và nhà sản xuất. Cụ thể là đối với khách hàng sẽ có cơ hội mua được hàng hoá đúng giá và với giá cả cạnh tranh hơn so với chợ và siêu thị. Hơn nữa, hệ thống cửa hàng G7 Mart có quy mô nhỏ nhưng phân bố rộng rãi, khách hàng có thể dễ dàng tìm thấy một cửa hàng G7 Mart ngay gần nơi mình sống.

Đồng thời được hưởng những dịch vụ tiện ích và hiện đại từ cửa hàng nhờ việc sắp xếp các kệ hàng rất khoa học và hợp lý, cộng với cảm giác thoải mái do môi trường thoáng mát và sạch sẽ. Đối với các chủ cửa hàng sẽ có điều kiện nâng cấp cửa hiệu của mình, thu hút thêm khách mua hàng, có lợi nhuận cao hơn nhờ nhận hàng trực tiếp với giá rẻ hơn từ nhà sản xuất.

Nhà sản xuất sẽ có cơ hội gia tăng lượng hàng hóa của mình cùng với sự lớn mạnh về số lượng của các cửa hàng G7 Mart trên cả nước và ở nước ngoài.
Họ đã làm như thế!

Trong việc phát triển hệ thống, G7 Mart có một hệ thống các qui trình chuyển giao rất đầy đủ và hiệu quả, các trung tâm đào tạo được thiết kế phù hợp với đặc điểm từng vùng miền để sẵn sàng cho sự chHJQuyển giao nhanh chóng của hệ thống này Có thể thấy rõ là G7 Mart đã lĩnh hội được những ưu điểm của các hệ thống nhượng quyền bán lẻ thành công trên thế giới trước đây, cụ thể là 7–Eleven.

Đây là những điều kiện cần thiết để một hệ thống nhượng quyền phát triển. Bằng chứng là trong một thời gian ngắn, hệ thống này đạt được một kết quả rất ấn tượng và đã để lại một tiếng vang, một cái nhìn mới về hệ thống phân phối tiện lợi hiện đại ở Việt Nam. Mặc dù không xa lạ gì trên thế giới nhưng ở Việt Nam thì đây vẫn là một hiện tượng mới.

Tuy nhiên, ông Đào Xuân Khương – Phó giám đốc phụ trách kinh doanh Mê Linh Plaza có nhận xét: "Về các mặt như địa điểm, kinh nghiệm quản lý, nguồn hàng, con người... G7 Mart đều yếu. G7 Mart đã không cam kết được một năm doanh số là bao nhiêu trong khi những hãng khác họ làm được cho nên các nhà cung cấp đã không sẵn lòng xuất hàng cho G7 Mart.

Ông Đào Xuân Khương

G7 Mart là một ý tưởng rất hay nhưng cũng như những hệ thống khác có thể họ chưa ra đúng lúc". Điều này cho thấy, dường như hệ thống này chưa thật sự chuẩn bị đầy đủ các sâu để đảm bảo cho hoạt động kinh doanh của mình ngày càng phát triển hơn nữa.
... và họ đã thiếu "trung dung"?

Hơn thế nữa, theo quan sát cũng như trải nghiệm từ các hệ thống nhượng quyền phân phối bán lẻ tương tự, chẳng hạn như hệ thống 7–Eleven, quan điểm "trung dung" đã không được triệt để áp dụng tại G7 Mart.
Bởi thực tế G7 Mart được hình thành bằng cách tách một phần từ Công ty cà phê Trung Nguyên. Do vậy, một trong những trọng trách là gánh việc phân phối cho các nhãn hàng cà phê, trà mà Trung Nguyên hiện đang sản xuất.

Hơn nữa, bản thân hệ thống này vẫn đang tải sản phẩm cà phê hoà tan 3 trong 1 mang thương hiệu G7. Điều này tạo ra sự mất cân bằng trong hệ thống các nhà cung cấp của mình. Nếu bạn đang là nhà sản xuất Vinacafe, bạn có sẵn sàng tham gia hệ thống này không? Dù muốn hay không hệ thống này sẽ ưu tiên cho các sản phẩm "nhà" của mình.

Tương tự như vậy, đối với hệ thống nhượng quyền, các nhà nhận quyền tham gia hệ thống G7 Mart sẽ cảm thấy không được đối xử công bằng khi một số nhà phân phối Trung Nguyên trước đó cũng nhận được những quyền lợi khác biệt so với họ...

Như vậy, bản thân triết lý của G7 Mart sẽ gặp phải sự phản ứng của cả nhà sản xuất và cả nhà phân phối. Điều này rõ ràng làm cho G7 Mart gặp rất nhiều khó khăn trong việc thuyết phục các nhà sản xuất hay thậm chí là nhà nhận quyền tham gia hệ thống của mình.

Từ việc không tuân thủ tuyệt đối nguyên tắc "trung dung" của hệ thống phân phối, cũng như không cam kết được doanh số từ các nhà sản xuất nên G7 Mart đã không đánh tan được mối hoài nghi về tính công bằng của hệ thống nhượng quyền.

Hơn nữa, nhiều nhà sản xuất trước đó tại Việt Nam và nước ngoài cũng đã thiết lập các hệ thống phân phối rất hiệu quả theo yêu cầu phát triển của công ty chẳng hạn Vinamilk, Nestle, 3A, Vinacafe... Trừ một vài hệ thống có đặc thù riêng, hầu như những hệ thống phân phối trên cùng chia sẻ chung hệ thống các cửa hàng bán lẻ.

Đây lại là mục tiêu mà G7 Mart muốn thay thế để chuyển thành hệ thống nhượng quyền của mình. Liệu chừng những nhà sản xuất này có chấp nhận san sẻ bớt sức mạnh từ hệ thống của mình bằng cách tham gia vào hệ thống mới G7 Mart khi mà tương lai có thể "trói chân, trói tay" họ không?

Có thể còn đó một số lượng những nhà sản xuất nhỏ lẻ, chưa có tiếng tăm trên thị trường hoặc những thương hiệu nước ngoài khi thâm nhập thị trường Việt Nam sẽ chấp nhận tham gia hệ thống này.

Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp nhỏ trong nước, hệ thống nhượng quyền mới sẽ giải quyết ra sao với bài toán chất lượng? Đối với các nhà sản xuất hoặc nhập khẩu từ nước ngoài, liệu chừng họ cam kết theo hệ thống hay không? Câu hỏi này thực sự chưa thể trả lời. Nhưng giả sử như họ có cam kết tuân thủ hệ thống thì G7 Mart vô hình chung là hệ thống của các sản phẩm nước ngoài.

Điều này liệu chừng có phù hợp với triết lý mà các nhà sáng lập đưa ra không? Dẫu rằng với triết lý là tập hợp nguồn lực của Việt Nam vì mục tiêu chung, nhưng bản thân sâu xa hệ thống này hàm chứa những mối hoài nghi về mục tiêu chung đó của tất cả các thành phần tham gia hệ thống.

Vì suy cho cùng, nếu tham gia vào hệ thống này họ sẽ chấp nhận cuộc chơi do G7 Mart điều khiển nhưng sự cân bằng quyền lực trong phân phối và lợi nhuận không được phân chia một cách công bằng. Đương nhiên, sẽ có nhiều nhà sản xuất lớn với các hệ thống bán hàng hiệu quả có sẵn sẽ rất cân nhắc khi tham gia hệ thống mới.

Từ đó, hệ thống G7 Mart sẽ đối diện với việc thiếu lượng hàng cung cấp cho hệ thống và chủng loại cũng sẽ không phong phú như cam kết ban đầu. Hệ lụy là các nhà nhận quyền khi tham gia hệ thống này sẽ bằng cách này hay cách khác sẽ nhập các nguồn hàng khác không rõ nguồn gốc hay là các nguồn hàng từ các nhà cung cấp quen thuộc trước đây của mình để bán trong hệ thống mới.

Áp lực cam kết chất lượng, kiểm soát tính thống nhất hệ thống nhượng quyền từ G7 Mart có nguy cơ bị đe dọa.

Công Ty Cổ Phần Giải Pháp Phân Phối KCP

Công ty Cổ phần Giải pháp Phân phối KCP được thành lập từ năm 2007, nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo và tư vấn của các doanh nghiệp đang trở nên ngày một cấp thiết.

Logo KCP Vietnam

Mong muốn được chung tay góp sức trong việc phát triển không ngừng cùng các doanh nghiệp, tổ chức, đơn vị, KCP nỗ lực hết mình với mục tiêu cuối cùng là chia sẻ thành công và đem lại lợi ích cho khách hàng.

Sự quan tâm lớn nhất của KCP là mang lại giá trị thực sự và không ngừng tăng lên theo thời gian của đối tác, biến tầm nhìn, kiến thức của chúng tôi thành hành động hiệu quả của khách hàng.

Chúng tôi hoạt động trên hai lĩnh vực chính: Đào Tạo và Tư Vấn

Sứ mệnh: KCP cung cấp các sản phẩm về đào tạo, tư vấn và xúc tiến thương mại theo tiêu chuẩn quốc tế trên cơ sở phù hợp với thực tế Việt Nam. KCP cam kết hoạt động chuyên nghiệp nhằm mục tiêu tạo giá trị gia tăng cho các khách hang, đối tác, nhân viên và cổ đông công ty. KCP mong muốn đóng góp một phần nhỏ của mình giúp các doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào qua trình toàn cầu hóa.

Giá trị căn bản:

• Knowledge - Sharing  : Chia sẻ kiến thức, kỹ năng.
• Consulting - Trust  : Tin tưởng các giải pháp tư vấn.
• Promotion - Commitment  : Cam kết với các hoạt động xúc tiến thương mại

Lĩnh Vực Tư Vấn

Kinh nghiệm làm việc cùng các doanh nghiệp, công ty lớn trong nước và quốc tế, đồng thời hiểu biết sâu sắc nhu cầu của các doanh nghiệp, KCP đem đến các giải pháp kinh doanh tối ưu, tạo ra giá trị gia tăng cao nhất cho các chủ sở hữu doanh nghiệp.

Tư Vấn Bán Lẻ - Tư Vấn Phân Phối

Những hoạt động tư vấn của chúng tôi đảm bảo lợi ích thiết thực của khách hàng, cũng là tạo dựng niềm tin trong quan hệ vững bền giữa khách hàng và KCP. Am hiểu và nhạy bén với thị truờng Việt Nam, các lĩnh vực về PHÂN PHỐI và BÁN LẺ luôn được coi là thế mạnh của KCP trong lĩnh vực tư vấn.

Các chương trình tư vấn của KCP dành cho các doanh nghiệp, tổ chức bao gồm:

Tư vấn bán lẻ:

- Tổng quan về bán lẻ
- Khách hàng của cửa hàng bán lẻ
- Lựa chọn địa điểm bán lẻ
- Điều hành các công việc hàng ngày của cửa hàng
- Quản lý và kiểm soát tiền mặt
- Tạo dựng và phát triển hình ảnh cửa hàng
- An toàn và an ninh cửa hàng
- Chính sách bán hàng
- Các quyết định về dịch vụ KH
- Nghệ thuật bán hàng
- Các quyết định về hàng hóa
- Ứng dụng marketing vào bán lẻ
- Trách nhiệm của nhà bán lẻ
- Công nghệ thông tin và họat động bán lẻ
- Tổ chức và quản lý nhân sự
- Quản lý tài chính

Tư vấn phân phối

Kế hoạch phân phối chiến lược
Xây dựng kênh phân phối
Tuyển dụng và đào tạo đội ngũ trong phân phối
Quản trị kênh phân phối
Giám sát kênh phân phối

Các lĩnh vực tư vấn chủ yếu

Tư vấn Xây dựng hệ thống cửa hàng bán lẻ
Tư vấn Quản trị cửa hàng
Tư vấn Xây dựng hệ thống phân phối
Tư vấn Phát triển Mạng lưới Phân phối
Tư vấn Tuyển dụng Nhân sự Cao cấp
Tư vấn Xây dựng Quy trình Quản trị Doanh nghiệp
Tư vấn Xây dựng Chương trình Đào tạo Tư duy

Dự án tư vấn tiêu biểu

Xây dựng hệ thống quản lý Dream House Trí Việt.
Xây dựng hệ thống tiếp thị và phân phối Nozovent
Xây dựng hệ thống cửa hàng Winny - Kowil Việt Nam
Xây dựng năng lực đội ngũ bán hàng Công ty Phú Thái Telecom.
Xây dựng hệ thống phân phối – đối tác chiến luợc Công ty Castrol BP Vietnam Petco
Xây dựng năng lực đội ngũ nhân viên – Công ty CP Thời trang Kowil Vietnam
Xây dựng mô hình quản trị doanh nghiệp – Công ty CP Thú y Xanh Việt Nam